Διαμαρτυρία αγροτών έξω από ΑΑΔΕ στην Καλαμάτα, ανησυχία ελαιοπαραγωγών για χαμηλές τιμές ελαιολάδου

Παράσταση διαμαρτυρίας έξω από το κτίριο της ΑΑΔΕ στην Καλαμάτα πραγματοποίησαν, σήμερα Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου, αγρότες και κτηνοτρόφοι της Μεσσηνίας.

Την κινητοποίηση διοργάνωσε η Ομοσπονδία Αγροτοκτηνοτροφικών Συλλόγων Μεσσηνίας, έπειτα από απόφαση των Αγροτικών Συλλόγων Μεσσήνης, Χανδρινού και Γαργαλιάνων.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Χανδρινού, Κώστας Αποστολόπουλος, τόνισε στον ΑγροΤύπο ότι «αντιδρούμε για το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις χαμηλές τιμές των αγροτικών προϊόντων και τις εκκρεμότητες στην καταβολή των ενισχύσεων. Επίσης διαμαρτυρόμαστε για τις τιμές του πετρελαίου, του ηλεκτρικού ρεύματος, των λιπασμάτων, των σπόρων και των υπόλοιπων αγροτικών εφοδίων. Υπάρχει πάντως έντονη ανησυχία φέτος στους ελαιοπαραγωγούς για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους. Οι τιμές του ελαιολάδου παραμένουν καθηλωμένες, ενώ το κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής έχει αυξηθεί σημαντικά».

Μεταξύ άλλων, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι ζητούν:

άμεση καταβολή των οφειλόμενων αγροτικών ενισχύσεων,

κατώτατες εγγυημένες τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής,

αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία,

πλαφόν στο αγροτικό ρεύμα στα επτά λεπτά ανά κιλοβατώρα,

αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για προϊόντα των οποίων οι τιμές έχουν υποχωρήσει κάτω από το κόστος παραγωγής,

πληρωμή του Μέτρου 23 και των δεσμευμένων ΑΦΜ μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ελέγχων.

Ζητούν επίσης αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε να καλύπτονται πλήρως οι ζημιές στην παραγωγή και στο αγροτικό κεφάλαιο από φυσικούς κινδύνους και νόσους, καθώς και σύνδεση των ενισχύσεων με την πραγματική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο.

Έχει ξεκινήσει η συγκομιδή των πρώιμων ποικιλιών ελαιοκάρπου που πάνε για ελαιοποίηση σε Μεσσηνία (Μαυροελιά) και Λακωνία (Αθηνοελιά).

Βασικό πρόβλημα είναι ότι η φετινή απόδοση ελαιοποίησης είναι χαμηλότερη σε σχέση με πέρυσι και σε συνδιασμό με τις μειωμένες τιμές αναμένεται να δημιουργήσει προβλήματα στο εισόδημα των παραγωγών.

Ο κ. Παναγιώτης Μπατσάκης, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγίων Αποστόλων στην Λακωνία, αναφέρει στον ΑγροΤύπο ότι η συγκομιδή της πρώιμης Αθηνοελιάς εξελίσεται με κανονικούς ρυθμούς και σε αυτό βοηθούν οι καιρικές συνθήκες. Οι αποδόσεις φέτος είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα 6% έως 11%. Πέρυσι η μέση απόδοση ήταν περίπου 18 κιλά ελαιολάδου ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου. Η ποιότητα όμως είναι πολύ καλή και δεν υπάρχουν προβλήματα με δακοπροσβολές.

Όσον αφορά την αγορά, υπήρξε ενδιαφέρον για το διαγωνισμό που κάναμε και η πρώτη εμπορική πράξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου (2026/2027) έφερε τιμή στα 5,95 ευρώ το κιλό. Δεν γνωρίζουμε όμως αν υπάξει εμπορικό ενδιαφέρον για τους επόμενους διαγωνισμούς που θα κάνει ο συνεταιρισμός.

Στη Χώρα Μεσσηνίας, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ελαιοπαραγωγών «ΝΗΛΕΑΣ», Γιώργος Κόκκινος, ανέφερε ότι η συγκομιδή της πρώιμης Μαυροελιάς βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή μας. Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τις 10 Νοεμβρίου, ενώ παράλληλα θα ξεκινήσει η συγκομιδή της Κορωνέικης.

Οι αποδόσεις φέτος είναι σε χαμηλά επίπεδα και σε συνδιασμό με τις χαμηλές τιμές που βλέπουμε φέτος αναμένεται να δημιουργήσουν προβλήματα βιωσιμότητας στους παραγωγούς. Μιλάμε για αποδόσεις από 6% έως 11%, όταν αυτή την εποχή είχαμε αποδόσεις που ξεκινούσαν από 13% και πάνω. Οι χαμηλές αποδόσεις εκτιμώ ότι οφείλονται στις βροχοπτώσεις του περασμένου χειμώνα αλλά και στην παρατεταμένη άνοιξη.

Ακόμη δεν έχουμε τιμές για το ελαιόλαδο από την Μαυροελιά αλλά είδαμε ότι στην Λακωνία η φετινή τιμή ήταν περίπου κατά 2 ευρώ μειωμένη σε σχέση με την περσινή τιμή. Κάτι αντίστοιχο αναμένεται να έχουμε και στην Μεσσηνία.

Από την άλλη βλέπουμε ένα υψηλό κόστος παραγωγής και μεγάλα προβλήματα στην εμπορία του ελαιολάδου στην χώρα μας. Θέλουμε να είμαστε αισιόδοξοι αλλά βλέπουμε ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν μεγάλες αλλαγές στο μοντέλο παραγωγής της χώρας μας.

Είναι η τέταρτη συνεχόμενη άσχημη χρονιά στον κλάδο της ελαιοπαραγωγής. Μεγάλος αριθμός παραγωγών θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το επάγγελμα και δεν βλέπουμε να υπάρχουν κίνητρα για να αναλάβουν οι νέες γενιές.

Τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ολοκληρωθεί η συγκομιδή της ποικιλίας πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής.

Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι οι τιμές φέτος κυμάνθηκαν σε χαμηλά επίπεδα κάτω του κόστους και η έλλειψη ρευστότητας θα φανεί την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.

Ο παραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού Καλυβών κ. Θανάσης Χαλάτης, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι συνεχίζεται η συγκομιδή της ελιάς και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε περίπου 10 ημέρες. Δεν έχει αλλάξει κάτι με τις τιμές παραγωγού, οι οποίες τα μεγάλα μεγέθη παρέμειναν στα 1,20 ευρώ το κιλό. Αυτό δίνει με τα μέχρι στιγμής δεδομένα μια μέση τιμή γύρω ή και κάτω από 1 ευρώ για τον παραγωγό. Φέτος η μέση τιμή που πουλάμε τις ελιές είναι κάτω του κόστους παραγωγής και αυτό θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στα εισοδήματα των παραγωγών.

Ουσιαστικά οι ελαιοπαραγωγοί πούλησαν το προϊόν τους με ζημιά. Άλλες χώρες της ΕΕ δίνουν οικονομική στήριξη σε προϊόντα που έχουν τιμές κάτω του κόστους παραγωγής. Να δούμε τι θα κάνει η χώρα μας.

Από την άλλη η μεταποίηση - παρά τις αναφορές για υψηλά περσινά αποθέματα - συνεχίζει να παραλαμβάνει ακόμη και χαμηλής ποιότητας ελίες, με μειωμένες τιμές.

Ακόμη μεγάλο πρόβλημα αποτελεί για την καλλιέργεια η έλλειψη εργατών γης, ανθρώπινου δυναμικού και ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργατών, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την ομαλή συγκομιδή του ελαιόκαρπου των επιτραπέζιων ποικιλιών.

Από την πλευρά του ο κ. Πίνδαρος Ψυρούκης, ελαιοπαραγωγός από τη Νέα Ποτίδαια Χαλκιδικής, δήλωσε στον ΑγροΤύπο ότι η τιμή για την καλή ποιότητα (110 μεγέθη) φέτος είναι στα 1,20 ευρώ το κιλό, που δίνει μια μέση τιμή παραγωγού στα 85 λεπτά.

Σε ένα τελάρο βάζουμε περίπου 21 κιλά ελιές. Με τιμή στα 85 λεπτά σημαίνει ότι ο παραγωγός πουλάει το τελάρο στα 17 ευρώ. Από αυτή την τιμή θα πρέπει να αφαιρέσουμε την αμοιβή του εργάτη που είναι 4 - 5 ευρώ. Δηλαδή από κάθε τελάρο με ελιές θα μείνουν στον παραγωγό γύρω στα 12 ευρώ.

Την ίδια στιγμή το κόστος καλλιέργειες φέτος κυμάνθηκε γύρω στο 1 ευρώ.

Φέτος πουλήσαμε με ζημιά και αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχουμε χρήματα για την μετασυλλεκτική φυτοπροστασία (χαλκούχα) και λίπανση (καλιούχα) που θα πρέπει να κάνουμε για τη νέα καλλιεργητική περίοδο. Πάντως αξίζει να αναφέρουμε ότι παρά τα όσα έλεγαν για υψηλά αποθέματα οι παραλαβές γίνονται με κανονικούς ρυθμούς από την μεταποίηση.

Ο κ. Γρηγόρης Γρουζίδης, ελαιοπαραγωγός και πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, από την Καβάλα, τονίζει στον ΑγροΤύπο ότι η συγκομιδή αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι την Πέμπτη (8/10).

Οι τιμές παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα με τα μεγάλα μεγέθη να δίνει η μεταποίηση 1,20 ευρώ το κιλό, που σημαίνει ότι η μέση τιμή για τον παραγωγό φέτος είναι στα 85 έως 95 λεπτά το κιλό. Μιλάμε για πολύ χαμηλές τιμές που είναι κάτω του κόστους και έφεραν απογοήτευση.

Τελειώνει φέτος μια δύσκολη χρονιά και πολλοί ελαιοπαραγωγοί αναμένεται να μην μπορέσουν να συνεχίσουν την καλλιέργεια της πράσινης ελιάς λόγω του υψηλού κόστους.

Τι μπορεί να σωθεί σε έναν ελαιώνα μετά την πυρκαγιά και πότε μπορεί να εκτιμηθεί με ασφάλεια η τύχη των καμένων δέντρων; Η εικόνα αμέσως μετά τη φωτιά δεν δίνει πάντοτε την απάντηση, καθώς η έκταση της ζημιάς μπορεί να διαφέρει ακόμη και μέσα στον ίδιο ελαιώνα και η πορεία της αναβλάστησης αποτελεί βασικό στοιχείο για τους χειρισμούς που θα ακολουθήσουν.

Με αφορμή τις πυρκαγιές που έπληξαν και φέτος πολλές περιοχές της χώρας, ο ΑγροΤύπος επικοινώνησε με τον γεωπόνο κ. Σταυριανό Στάθη για τη διαχείριση των ελαιώνων μετά τη φωτιά και τους χειρισμούς που μπορούν να συμβάλουν στην επαναφορά των δέντρων. Η εμπειρία από προηγούμενες πυρκαγιές δείχνει, άλλωστε, ότι η πραγματική έκταση της ζημιάς και η δυνατότητα αποκατάστασης κρίνονται σε βάθος χρόνου.

Προτεραιότητα στην προστασία του εδάφους

Μετά την πυρκαγιά προηγείται η καταγραφή των ζημιών στην εκμετάλλευση, μεταξύ άλλων στο αρδευτικό δίκτυο και στα δίχτυα συγκομιδής. Όπου υπάρχουν κτίσματα, αποθήκες ή στάβλοι απαιτείται επίσης έλεγχος της στατικότητάς τους και εκτίμηση ενδεχόμενου κινδύνου κατολίσθησης.

Στο χωράφι, προτεραιότητα αποτελεί η προστασία του εδάφους ενόψει των πρώτων βροχοπτώσεων. Αποφεύγονται το όργωμα και η ζιζανιοκτονία, καθώς και η βόσκηση της νέας βλάστησης, ενώ όπου απαιτείται μπορούν να εφαρμοστούν αντιδιαβρωτικά μέτρα.

Όπου υπάρχει δυνατότητα, ελαφριές και συχνές αρδεύσεις μπορούν να βοηθήσουν την ανάκαμψη της φυσικής βλάστησης, χωρίς να προκαλείται επιφανειακή απορροή, ενώ στις σχετικές κατευθύνσεις περιλαμβάνεται και ελαφριά αζωτούχος λίπανση. Η προστασία του εδάφους είναι κρίσιμη, καθώς μετά τη φωτιά αυξάνονται η επιφανειακή απορροή και ο κίνδυνος διάβρωσης, ενώ περιορίζονται η απορρόφηση και η αποθήκευση νερού.

Η αναβλάστηση δείχνει την έκταση της ζημιάς

Η εικόνα ενός καμένου ελαιόδεντρου αμέσως μετά τη φωτιά δεν αρκεί για να κριθεί αν μπορεί να επανέλθει. Η αναβλάστηση μπορεί να εμφανιστεί από το ριζικό σύστημα και τον λαιμό, με τον χρόνο εκδήλωσής της να εξαρτάται από το μικροκλίμα, την υδατική κατάσταση του εδάφους και την έκταση της ζημιάς.

Σε δέντρα με ολοκληρωτική καταστροφή του υπέργειου μέρους τα πρώτα σημάδια αναγέννησης μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μέσα σε περίπου 20 ημέρες, ενώ σε περιπτώσεις μερικής ζημιάς στο φύλλωμα η νέα βλάστηση μπορεί να καθυστερήσει έως την αρχή της επόμενης άνοιξης. Για τον λόγο αυτό, μέχρι τα μέσα του φθινοπώρου συστήνεται αναμονή ώστε να διαμορφωθεί σαφέστερη εικόνα. Γύρω από τον λαιμό μπορεί να απομακρυνθεί το έδαφος, ώστε να φωτίζεται η περιοχή και να διευκολύνεται η πιθανή αναβλάστηση.

Οι ζημιές διακρίνονται σε ελαφρές, μέτριες, σοβαρές και ολικές, ανάλογα με την έκτασή τους στο φύλλωμα, στους κύριους βραχίονες και στον κορμό και, στις βαρύτερες περιπτώσεις, στο κάμβιο και το ξύλο. Διαφορετικοί βαθμοί ζημιάς μπορεί να συνυπάρχουν στον ίδιο ελαιώνα. Στα σοβαρά ζημιωμένα δέντρα προστατεύονται οι νέες αναβλαστήσεις από τη βόσκηση, ενώ εάν μέχρι την επόμενη άνοιξη δεν εμφανιστεί καθόλου αναβλάστηση, ακολουθεί εκρίζωση και ανασύσταση με νέα δέντρα.

Το κλάδεμα καθορίζεται από την αναβλάστηση και την έκταση της ζημιάς και εξειδικεύεται ανά δέντρο. Βασικό κριτήριο αποτελεί η κατάσταση του φλοιού: στα κατεστραμμένα τμήματα εμφανίζονται συνήθως, μετά την πάροδο περίπου ενός μήνα, σχισίματα και αποκολλήσεις, ενώ στα μη ζημιωμένα σημεία εκδηλώνεται νέα βλάστηση.

Τα κλαδέματα μπορούν να ξεκινήσουν από τα μέσα του φθινοπώρου και να ολοκληρωθούν έως το τέλος του χειμώνα, λαμβάνοντας υπόψη και τον κίνδυνο παγετού. Στα εμβολιασμένα σε αγριελιά δέντρα με σοβαρή ζημιά οι επιλογές είναι καρατόμηση και εμβολιασμός ή εκρίζωση, ενώ σε μικρότερη ζημιά πάνω από το σημείο εμβολιασμού γίνεται κλάδεμα και συστηματική αφαίρεση των βλαστών του υποκειμένου.

Μετά το κλάδεμα συστήνονται το άσπρισμα του κορμού και των βραχιόνων για την αποφυγή ηλιακών εγκαυμάτων και η κάλυψη των τομών με προστατευτική αλοιφή. Κατά την επόμενη βλαστική περίοδο δεν συστήνεται η αφαίρεση αναβλαστήσεων, ώστε να αναπτυχθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη φυλλική επιφάνεια και καλύτερο ριζικό σύστημα. Παράλληλα εφαρμόζονται λίπανση, φυτοπροστασία και, όπου είναι δυνατή, άρδευση, με ιδιαίτερη προσοχή στα φυλλοφάγα και ξυλοφάγα έντομα και στα ακάρεα.

Εφόσον απαιτηθεί νέα φύτευση, προτιμώνται τοπικές ποικιλίες προσαρμοσμένες στις συνθήκες της περιοχής και υγιές πολλαπλασιαστικό υλικό, με διασφαλισμένη την πιστότητα της ποικιλίας, από αξιόπιστα φυτώρια.

Στον Ελαιώνα της Άμφισσας, όπου μεγάλες πυρκαγιές σημειώθηκαν το 2013 και το 2022, η αποκατάσταση ανέδειξε στην πράξη τη σημασία της αναβλάστησης πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις για τα καμένα δέντρα.

Όπως αναφέρει στον ΑγροΤύπο ο κ. Σταυριανός, στην περιοχή του Σερνικακίου υπήρξαν ελιές στις οποίες είχε καταστραφεί ακόμη και το ριζικό σύστημα και ακολούθησαν εκρίζωση και νέα φύτευση. Όπου, αντίθετα, το υπέργειο τμήμα είχε καεί αλλά το παλαιό ριζι